لقاء الله
«بسمله»
رسول خدا صلّی اللهُ علیه و آله و سلّم فرمودند:
ما بناءَ فی الاسلام بناء احبّ من المتزویج
بنا نشد در اسلام، بنایی دوستداشتنیتر از تزویج
و فرمودند:
النِّکَاحُ سُنَّتِی فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِی فَلَیْسَ مِنِّی
ازدواج و نکاح شرعی سنّت و روش و دستور حضرت خاتم (ص) است، پس کسی که دوری جوید از امر ازدواج، حتماً از من نیست.
لقاء الله از رنگ خدایی شدن
چون زمینیان مقصد سفر به سماوات الی الله نمایند.
در این سیر به جانب دوست حقیقی و سفر عرفان الهی به منازلی برای اهل معارف مشتمل بر مقامات و مراتبی است که رسیدن به مرتبه کمال اولیای کمۘل و محبّین و مجذوبین به سیر اسرار نماز و حصول سلوک الی الله که صاحب هر نشئه و مقامی را از مرکب عصبیّت و انانّیت فرود آید و مقامات دیگر را باطل و حشو نشمارد، می تواند مراتب و مقامات انسانیّت را با خروج از حجاب منّیت به معارج و مدارج اهل معرفت و اولیاء رسد. ان شاء الله.
در امر ازدواج و لذت های حلال و طیب تا تولید نسل طاهر و پاک و پرورش فرزندان نیک و صالح برای حفظ ارزشهای تولید و توسعه فرهنگ دین مبین اسلام و احیای نسلهای ارزشی تحت لوای ولایت قرآن و اهل بیت صلّی الله علیه و آله و سلّم و سپس نام گذاری نیک تا آموزش احکام الهی در قرآن و فرامین آسمانی و تاکید براطلبوا الْعِلْمَ مِنَ الْمَهْدِ إِلَى اللَّحْد طلب دین و دانش، از گهواره تا گور دانش بجوی و رسیدن به قلّههای پیشرفت علم و دانش طَلَبَ العِلمَ ولَو بِالسینِ برای اخذ مدارج علمی بکوشیم ولو سفر به چین و بلاد غیر اسلامی رفتن و تاکید سِيرُوا فِي الْأَرْضِ در عبرت گرفتن از اقوام و ادیان گذشته و حال و بررسی تحلیل های آینده ملتها و حکومت ها از درون بنیاد خانواده همان تشکیل خانواده برای داشتن جامعه ای پویا در اسلام بسیار حائز اهمیت است.
هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَمَلَائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه3 4﴾
اوست كسى كه با فرشتگان خود بر شما درود مى فرستد تا شما را از تاريكيها به سوى روشنايى برآورد و به مؤمنان همواره مهربان است
در معیار انتخاب همسر به موارد ذیل تاکید شده است:
اصالت خانوادگی
همانطور که در اصالت خانوادگی ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س) به تعریف قرآن کریم
مَرَجَ البَحرَین یَلَتقِیانِ
دو دریای بزرگ در فهم و بصیرت و دانش و انتقال نسل نبوت ابراهیمی به نسل پاک و ذریّۀ زهرای مرضیه سلام الله علیها به تعریف قرآن میفرماید : مِنهُما اللّولو و المَرجان دو دۘرّ گرانبها لؤلؤ و مرجان به زیبایی دو سنگ ثقلین گرانبهای حسن و حسین علیهم السّلام، دو سید و سرور آقایان بهشتیان به دنیای زمینی قدم به تشرف گذاردند و تا رابطه وصل به وحی الرَّحْمَنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ عَلَّمَهُ الْبَيَانَ را به نشات زمینیان واصل نماید واین درود خداوند وساکنان آسمان وزمین براینان است.
إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 56﴾
خدا و فرشتگانش بر پيامبر درود مى فرستند اى كسانى كه ايمان آورده ايد بر او درود فرستيد و به فرمانش بخوبى گردن نهيد.
2- ایمان داری
از مولفه های انتخاب همسر برای ادامه ی نسل و حیات معنوی به ایمان داری و اعتقادات معنوی تحت لوای فرامین الهی باتسلیم وتعظیم به شعائر قوانین آسمانی می توانند زوجین را به مسیر حق، هدایت و مرهون الطاف ایزد منان نماید.
اى همسران پيامبر شما مانند هيچ يك از زنان [ديگر] نيستيد اگر سر پروا داريد پس به ناز سخن مگوييد تا آنكه در دلش بيمارى است طمع ورزد و گفتارى شايسته گوييد (32)و در خانه هايتان قرار گيريد و مانند روزگار جاهليت قديم زينتهاى خود را آشكار مكنيد و نماز برپا داريد و زكات بدهيد و خدا و فرستاده اش را فرمان بريد خدا فقط مى خواهد آلودگى را از شما خاندان [پيامبر] بزدايد و شما را پاك و پاكيزه گرداند (33)و آنچه را كه از آيات خدا و [سخنان] حكمت[آميز] در خانه هاى شما خوانده مى شود ياد كنيد در حقيقت خدا همواره دقيق و آگاه است (34) مردان و زنان مسلمان و مردان و زنان با ايمان و مردان و زنان عبادتپيشه و مردان و زنان راستگو و مردان و زنان شكيبا و مردان و زنان فروتن و مردان و زنان صدقه دهنده و مردان و زنان روزه دار و مردان و زنان پاكدامن و مردان و زنانى كه خدا را فراوان ياد مى كنند خدا براى [همه] آنان آمرزشى و پاداشى بزرگ فراهم ساخته است(35) ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 32 تا35﴾
و تاکید قرآن بر این است که از گامهای وسوسه های شیطان پیروی نکنید و نباشید که جا در پای لشکر شیاطین بگذاریم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ وَمَنْ يَتَّبِعْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ مَا زَكَى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَدًا وَلَكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿ سوره مبارکه نور، آیه 21﴾
اى كسانى كه ايمان آورده ايد پاى از پى گامهاى شيطان منهيد و هر كس پاى بر جاى گامهاى شيطان نهد [بداند كه] اورا به زشتكارى و ناپسند و وامى دارد و اگر فضل خدا و رحمتش بر شما نبود هرگز هيچ كس از شما پاك نمى شد ولى [اين] خداست كه هر كس را بخواهد پاك مى گرداند و خدا[ست كه] شنواى داناست(21)
3-اخلاق نیکو در انتخاب همسر
اشرف مخلوقات و خاتم الانبیاء و آخرین پیامبر الهی با کاملترین کتاب آسمانی در اجماع ادیان الهی به رحمت للعالمین در عرصه تبلیغ و انذار و بشارت و منشور حکومتی در تنگنای پیچ و خم جاهلیت به عقلانیت و با وجود جنگهای داخلی و خارجی و مراجعه با گروههای مختلف منافقین و بدعتهای ادیان گذشته توانست ماسوای نزول تدریجی فرامین قرآنی با اخلاق نیکو و حسنه وسعه صدر و تدبیر با شکیبایی و صبر و حوصله در کنار حضرت خدیجه سلام الله علیه بزرگ بانوی بازوی اقتصادی تشکیل حکومت جهانی اسلام با مرکزیت کعبه زمین.
و مرکزیت دلهای عاشق خدایی در مسیر اهداف والای معرفت توحیدی با ولایت اوصیای باقی خداوند، وارثان ادیان آسمانی بر روی زمین کهن و مظبوت مثبوت تاریخ آدمی در رسیدن به رضای خالق و مخلوق با اخلاق برجسته ای که قرآن فرمود:
اٍنَکَ لَعَلی خُلُقِ عَظیم
در بالاترین مرتبه ی اخلاق عظیم و بزرگ و نیک در حوصله و تدبیر و فهم همسربزرگوارش، نمونههای الگو و اسطورههای بشری را شکل دهند.
رنگ خدایی بودن را با ثبت تاریخ زندگی خود برای هدایت نسلهای بشریت به ارمغان و هدیه بسپارند.
4- رعایت اصل کفویت و هم شان بودن در ازدواج
(رعایت سطوح طبقاتی جامعه)
در ارتباط نقش هم شاًن بودن در امر مهم ازدواج که باید سالهای متوالی و متواتر تحت نقش اصالت و ایمان به توحید و معرفت به آئین اسلام، میتوان امر کفویّت را بسیار حائز اهمیت دانست.
حتی با وجود اصالتها و ایمان بالای طرفین ، بحث و موضوع هم شاًن بودن و هم طبقه بودن در مباحث مادی بسیار نقش بسزایی در ادامهی زندگی و یا حمایت های مادی در تولید نسل پاک و ساختن ریشههای مادی و معنوی یک ملت برای رشد شاخ و برگهای جامعه در الویتهای انتخاب همسر گزینی آنقدر ارجحیت دارد که انسان که باید انیس و مونس خود رابرای رسیدن به قله های کمال و متعال و به آغوش گرفتن طرفین تا در کنار قرار گرفتن دو قوم و قبیله دو خانواده در اجتماع رفت و آمدها رفع نیازهای روابط متقابل مورد اهمیت قرار میگیرد.
خداوند متعال در بحث توحیدی و یکتا بودن خود در کلام اَلصَمّد بی نیاز بودن به اصالت و در لَم َیلِد و یُولد به وجوه ظرفیت انسانها خود را معرفی نموده که بیان نوعی احدیت توحید اوست ولَم یَکُن لُّه کُفُواً اَحد بیان یکتای بی همتاست.
ولی در مقام مخلوق، آن میگنجد که در صورت رسیدن به بی نیازی ، توجه به اصالت والدین برای رسیدن به مولود نیکو در انتخاب همتای خود مداقه تا آنجا شود که زهرا و علی علیهم السلام تنها در شاًن و هم کفو یکدیگر بودند و بین جهانیان تنها خدیجه سلام الله علیه هم شاًن موقیت خاص سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فهم و همیار رسول خدا صلی الله علیه و اله وسلم قرار گرفت.
لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 21﴾
قطعا براى شما در [اقتدا به] رسول خدا سرمشقى نيكوست براى آن كس كه به خدا و روز بازپسين اميد دارد و خدا را فراوان ياد مى كند
در نتیجه این شأنیت به الگو و اسطورههای مدنی که قبلا همتای آنها دیده نمیشد و نه در بعد از آن شکل خواهد گرفت و دین اسلام را از هر الگوبرداری دیگری بی نیاز کرد و اجماع ادیان آسمانی را به دین واحد تسلیم بودن در برابر اسلام برای نسل های آینده ترسیم نمودند.
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 23﴾
از ميان مؤمنان مردانى اند كه به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا كردند برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در [همين] انتظارند و [هرگز عقيده خود را] تبديل نكردند
5- بلوغ جسمی و آگاهی در بلوغ اجتماعی امر ازدواج
مقولهای در تکمیل موارد قبل در امر ازدواج با رعایت رسیدن به بلوغ جسمی نسبت به عرف جامعه و نیازهای فردی و جمعی در سن ازدواج میباشد.
بلوغ جسمی در شکل و اندازه، قامت و استقامت اندام و تعریف دقت ازدواج برای تامین نیازهای روزمره با پشتیبانی همان اصالت طرفین تعریف میشود.
ادامه مسیر اشتغال خانوادگی در بلوغ اجتماعی و فهم کسب و کار برای امرمعاش بالاخص برای مردان جامعه بسیار نقش کلیدی در حیات و ادامه زندگی در رفاه و آرامش مورد دغدغه های حکومتها و دولت ها میباشد.
در بلوغ اجتماعی نقش دولتها بسیار کلیدی تا تامین مسکن و شغل و ادامه تحصیل برای داشتن جامعه ای به سوی رشد را تعریف مینماید. و این امر با کمک خانوادهها و پشتیبانی تامین شغل از طرف دولت ها برای احیای امر اشتغال و تولید مورد تحلیل و بررسی فلسفۀ وجودی حکومت میباشد.
6- توجه به تناسب جسمی و روحی و فکری و سنی در امر ازرواج
تناسب جسمی در تولید نسل با سوابق تاریخ های بزرگان دین بسیار بااهمیت بوده است.
همان طور که حضرت علی علیه السلام برای انتخاب همسر برای نگهداری فرزندان حضرت فاطمه سلام الله علیها در ویژگیهای خاص همسر گزینی به عقیل فرمودند:
(آورده شود)
بحث اصالت خانوادگی و هم شان بودن و سپس فهم و بصیرت دینی و اجتماعی تا مقوله شجاعت و اعتقادات فکری و روحی تا ویژگیهای اندام و همسر مورد اهمیت انتخاب مولایمان علی علیه السلام بیان میشود این دقت در امر ازدواج به نسلی بزرگ در تاریخ انسانها حصول و نتیجه مییابد. که نام حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام همپای مبارک امامان معصوم علیه السلام بعنوان مدافع حرم وحامی حریم ولایت در سرزمین نینوا و پاسدار ولایت و جانباز کربلا و شهید در راه خدا به مقام عظمای باب الحوائج عموی نسل سادات علوی، شافع دلهای فقیرالی الله، چون الگوی شجاعت و شهامت و سیاست و سیادت و بلاغت در کربلای حسینی نقش آفرینی برای تولید اسطورههای ایثار و شهادت در تاریخ ادیان ابراهیمی آسمانی به ثبت جهانی در قلوب انسانها رسیده و تابیده و قد قامت زیبای او حسن جمال علی ومحمد و ابراهیم خلیل و نوح نبی را ترسیم آدم صفوه الله می نماید.
در شجاعت قمر بنی هاشم که برگرفته از دو قبیله بزرگ بنام قمر بنی هاشم مزین می گردد و در رفت و آمدهای اجتماعی کوچه و بازار صورت خود را میپوشانید تا اهل کسب و تجار مردم برای رویت جمال زیبای آن حضرت، از امر معاش و تجارت غافل نشوند و در رکاب جهاد و جنگ، زانوی حضرت کنار گوش اسب خود بود و عبادتهای طولانی و مشقت در طاعت الهی پیشانی او پینه هایی داشت که هر ماه باید بریده می شد و سر زانوهایش با پینه سجده گاهی نیمه شبان مشهود بود.
در جنگ آوری یکه تاز بعد از علی علیه السلام، تنها پهلوان شجاع جنگ بود و در سخاوت ومردانگی حامی مظلومان و ضعیفان و در برابر یتیمان با خشوع و خضوع چون پدرش علی (ع) یتیم نواز کوفه بود.
در علم و سیاست و پاسداشت توسعه و ترویج علم و دانش کلام وحی و فرامین الهی چون امامان بزرگوارش، حضرت امام حسین علیه السلام پیشتاز معرفت و احکام الهی /معلم و مربی معرفت( عرفان) توحید و بقای اسلام و پرچمدار شهدای کربلا گردید.
این همان انتخاب یک همسر نمونه و بانوی بنام حضرت ام البنین سلام الله علیها است.
که با حفظ حرمت ذریه حضرت طاهره منصوره سلام الله علیها به مقام همسری مولای متقیان در نسل علوی شد و فرزندش را در کنار معصوم سید الشهدا بعنوان حافظ و مدافع دین مبین اسلام و قرآن ناطق فدایی قرار داد.
در معرفت حضرت ام البنین(س) یک بانوی نمونه در محیط معصوم ، همان بس که بزرگترین الگوی اسطوره ی معرفت به حریم ولایت و مدافع حرم امامت را نقش آفرینی کربلای حسینی و روایت نقلی تاریخی مصائب زینب کبری سلام الله علیها به ثبت الگوی جهانی می رسانید. خداوند رحمتش را به این بزرگان تاریخ ساز، بیش از پیش افزون به فضلش بدارد.
ان شاءالله
7- رعایت حجاب در تقوای زوجین:
حجاب ضمن حفظ بنیاد خانواده برای زوجین در مصونیت و شاًن اخلاقی طرفین در مسئولیت نسبت احترام مقام زن تعریف شده است.
حجاب انسان را از گزند بیماران جامعه در امان میدارد
اى پيامبر به زنان و دخترانت و به زنان مؤمنان بگو پوششهاى خود را بر خود فروتر گيرند اين براى آنكه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگيرند [به احتياط] نزديكتر است و خدا آمرزنده مهربان است(59) اگر منافقان و كسانى كه در دلهايشان مرضى هست و شايعه افكنان در مدينه [از كارشان] باز نايستند تو را سخت بر آنان مسلط مى كنيم تا جز [مدتى] اندك در همسايگى تو نپايند (60)از رحمت خدا دور گرديده و هر كجا يافته شوند گرفته و سخت كشته خواهند شد(61)در باره كسانى كه پيشتر بوده اند [همين] سنت خدا [جارى بوده] است و در سنت خدا هرگز تغييرى نخواهى يافت (62) ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 59 تا62﴾
ضرورت اهمیت ازدواج:
برای رسیدن به کمال فردی و اجتماعی و داشتن جامعه ای پاک و دوری از نابهنجاری رفتاری در فساد و تظاهری در شخصیت و جسم انسانها باید الزاماً به امر ازدواج اهمیت خاص و ویژه ای داشت در رویکردهای نقلی، عقلی و فلسفی و تلفیقی و تاکید اسلام در ازدواج اینکه:
هُنّ لِباسَ لَّکُم وَ اَنتُم لِباسَ لَهنَّ
و ادامه نسل پاک در جامعه ی بشری اینکه:
کُونواً اُدعادهً اَلنّاس بِغَیر السِنَتکُم
ترجمه:
باید روش های اجتماعی و تولید فرزندان با بصیرت به همراه عقلانیت دینی و روحیه انقلابی و جهادی با رفتارها و عملکردهای نسل به نسل برای انتقال تجارب و تحاسن متخلق از یکدیگر بسوی آدمهای جامعه مدنی اسلامی و رعایت اصول اعتقادات و عمل به ضروریات دینی و اخلاق سیر سعادت انسانی کوشید.
در این سنت قائمه مباحث اخلاقی فردی و اجتماع و جامعه مدنی تحت حفظ ارزشهای دینی در امر ازدواج و فرزندان، نونهالان تا جوانان، می توانیم ادامه ی حیات اجتماعی و سیاسی خود را تضمین و یا با عدم ایدئووژی نسل پاک بسوی فقر و فحشای مادی و معنوی و پیشتازی به دره ی رذالت های سقوط و فروپاشی فرهنگ جامعه به قرون تاریکی های تاریخی بمانیم.
ضمنا امر ازدواج برای رسیدن به استعدادها و موجب امنیت و آسایش جامعه از طریق نجات در تنهایی فرد تا رسیدن به زوجیت برای امنیت ملت میباشد ازدواج در میزان اندیشه و تدبر و پیشرفت و انحطاط و صعود یا سقوط جامعه تاثیر گذار است.
بدین جهت ارضاء غریزه جنسی تحویل نسل سالم به جامعه و بالتبع داشتن جامعه ای با روان پاک و دوری از خوی حیوانی شهوانی در تحلیل پژوهشگران اجتماعی در تب و تاب تاریخ مدلول است.
لذا مقوله مهم برای نجات جامعه از آلودگی فردی و تنهایی و پیدایش سببی برای بقای نسل تذهیبی و تعلیمی میباشد.
ازدواج نوعی پاسخ به فطرت انسانی است و انسان بدون غریزه جنسی نوعی بیماری است.
لذا برای اعتلای جامعه و رفع نیازهای روحی و فکری و روانی در فرزند آوری و تداوم نسل برای ملتها و رشد فرهنگی و اجتماعی زوجین و مهندسی درتکامل به سکون و آرامش و دوری از تعصبات بیمورد باید همراه با سنت و اعتقادات اصالتی به همراه سرعت تکنولوژی و رشد جامعه در این امربزرگ اجتماعی دقت ومطالعه و تدبیر داشت.
در فرزند داری و همسرداری دارای کتب متعددی هستیم لیکن به مواردی که خلاء جامعه احساس میشود در ذیل این نوشتار تاکید می نمائیم:
در ناهنجاری های امروزه جامعه ی مدنی شکست خورده از رفتارهای ناپسند و غیر اخلاقی و در سراشیبی دوری از آئین و فرامین الهی و کمرنگ شدن اعتقادات درونی و معنوی بسوی الویت دادن به مادیات و رنگ و لعاب زندگی علی الظاهر رنگ و علی الباطن بی رنگ و مرده ی جامعه ی فعلی و در پیچ وخم ابزار آلات ماشین و شبکه های اجتماعی که بین پرتگاه تلفیقی از فرهنگ بی بوته غربی بسوی فرهنگ نا شناخته ی هوسهای انسانی و متاسفانه به بازی گرفتن فریب و خدعه و دروغ در امر ازدواج و عدم رعایت اصالتها و سنت ها و فقط برای رسیدن به هدف
غریزه جنسی و قوه ی شهویه و غضبیه و نوعی نگرش سوء استفاده از تعریف همزیستی های نامشروع و نامعقول و غیر قانونی به بهانه ی عواطف پوچ یکبار مصرف قوطه ور هستیم.
وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا ﴿ سوره مبارکه اسرا ، آیه 16﴾
و چون بخواهيم شهرى را هلاك كنيم خوشگذرانانش را وا مى داريم تا در آن به انحراف [و فساد] بپردازند و در نتيجه عذاب بر آن [شهر] لازم گردد پس آن را [يكسره] زير و زبر كنيم
و متاسفانه حرکت بسوی عقب ماندگیها ی جاهلی بشریت در بهای کذب خواسته های مقطعی و عدم احترام متقابل به حقوق آتی فردی و حیثیت اجتماعی افراد که باعث تولید سرگردانی جامعه در غرایز جنسی و طمع و حرص و حسد و تکبر در خودبینی ها و حصول عدم روحیه گذشت و ایثار و عفو صفح در بی تدبیری های جوانان و عجب از تخلفات عینی والدین نامعقول در غوطه وری چشم و هم چشمی ها و بی توجهی آنها به فرزندان معصوم بیگناه که نظاره گر رفتار والدین مشغول مخدوش مبهوت هستند.
اى فرزندان آدم در حقيقت ما براى شما لباسى فرو فرستاديم كه عورتهاى شما را پوشيده مى دارد و [براى شما] زينتى است و[لى] بهترين جامه [لباس] تقوا است اين از نشانه هاى [قدرت] خداست باشد كه متذكر شوند (26)اى فرزندان آدم زنهار تا شيطان شما را به فتنه نيندازد چنانكه پدر و مادر شما را از بهشت بيرون راند و لباسشان را از ايشان بركند تا عورتهايشان را بر آنان نمايان كند در حقيقت او و قبيله اش شما را از آنجا كه آنها را نمى بينيد مى بينند ما شياطين را دوستان كسانى قرار داديم كه ايمان نمى آورند (27)و چون كار زشتى كنند مى گويند پدران خود را بر آن يافتيم و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به كار زشت فرمان نمى دهد آيا چيزى را كه نمیدانید به خدا نسبت مى دهيد(28) ﴿ سوره مبارکه اعراف ، آیه27 تا 28﴾
همسر از دیدگاه عرف اسلامی:
زوجه و بانوی خانواده در اسلام از اهمیت ویژه و حسن اخلاق خاص در کرامات انسان و نوعی ربوبیت در تربیت نسل پاک و نقاش اصلی تصویر جامعه ای سالم در تربیت نیروی انسانی ملتها و نگهداری بنیان بنیاد خانواده در جوامع امروزی از اهمیت بالایی برخوردار است
یک جامعه بسوی رشد و تعالی نیاز به مادرانی معلم و مربی و دامانی پاک با اخلاق متخلق فرامین آسمانی در ظرف انسانی از طرف خالق یکتای آدمی بر آن شد که نام زیبای کهن و قوام مطهر مادر یا والده را به بانوی سماوی زمین در خرابات کنج گنج گرانبهای انیس و مونس و سکینه و آرامش خانه هدیه فرماید.
مادر:
همان نائب خالق در خلق فرزند بشریت، مربی اصلی فرزندان جامعه از زمان شیر دادن و نوع لباس پوشیدن و نوازش مادری تا تعلیم و تربیت کودک و نوجوان از نداستن های اولاد و زیستن در کنار دندانهای شیری تا بلوغ جسمی و روحی و فکری و امر تحصیل و معاش و انتخاب شریک زندگی همچنان مادر سهم بسزایی دارد و اوست دلسوزترین مهربان به فرزندان شاخه های زندگی و امید و سرمایه ی دنیا و آخرت .
زن در اسلام: در مقام فوق بشر ماوراء توان سخنها در نگاه محبت او چهره ی خالق یکتای هستی نشسته و بالاتر از مقام مردان و رجال قرار می گیرد. مکانی در ساق عرش الهی:
همانطور که قرآن می فرماید آیه 34 سوره نساء و آیه 36 سوره نساء
یعنی مردان باید هزینه های زندگی زنان و زوجه را تامین و موظف به حفظ و نگهداری آنها در شان و منزلت زوجه و مادر و محور های اصلی بنیاد خانواده می باشد چرا که شاًن زوجه فراتر از مشقت امر و معاش است.
کار و سختی و مشقتها برای مردان تعریف شده و امنیت و آسایش و آرامش و رفاه برای زنان و مادران پاک به رسیدن به هدف بزرگ تولید نسل و تربیت نوعی خلق بشر از صفات جلیله کریمه حق و تعالی است.
مردان سرپرست زنانند به دليل آنكه خدا برخى از ايشان را بر برخى برترى داده و [نيز] به دليل آنكه از اموالشان خرج مى كنند پس زنان درستكار فرمانبردارند [و] به پاس آنچه خدا [براى آنان] حفظ كرده اسرار [شوهران خود] را حفظ مى كنند و زنانى را كه از نافرمانى آنان بيم داريد [نخست] پندشان دهيد و [بعد] در خوابگاه ها از ايشان دورى كنيد و [اگر تاثير نكرد] آنان را ترك كنيد پس اگر شما را اطاعت كردند [ديگر] بر آنها هيچ راهى [براى سرزنش] مجوييد كه خدا والاى بزرگ است (34)و اگر از جدايى ميان آن دو [ زن و شوهر] بيم داريد پس داورى از خانواده آن [شوهر] و داورى از خانواده آن [زن] تعيين كنيد اگر سر سازگارى دارند خدا ميان آن دو سازگارى خواهد داد آرى خدا داناى آگاه است (35)
و خدا را بپرستيد و چيزى را با او شريك مگردانيد و به پدر و مادر احسان كنيد و در باره خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و همسايه خويش و همسايه بيگانه و همنشين و در راهمانده و بردگان خود [نيكى كنيد] كه خدا كسى را كه متكبر و فخرفروش است دوست نمى دارد (36)
﴿ سوره مبارکه نسا ، آیه 34تا 36﴾
وحدانیت خداوند در زنان و بشریت سهم بسزایی نموده وتوحید خداوند در داشتن احدیت و فردیت زوجه برای همسر نوعی تعریف ذات الوهیت خدای یکتاست.
مگر میشود تصویر دو خالق یا بیشتر را برای هستی داست؟ در حالی که او تنها احد برای یکتا بودن خود دلیلی مدلول و مشهود بر نظم نظام هستی در گردش فلک یدور می باشد.
ازدواج که تکمیل کننده ی دین و اعتقادات و معنویات مرد و زوج محسوب است و تضمین کننده آرامش و سکون انسانها بر روی زمین و آسمان است.
و سبقتگيرندگان مقدمند (10)آنانند همان مقربان [خدا] (11)در باغستانهاى پر نعمت (12)گروهى از پيشينيان (۱۳) و اندكى از متاخران (۱۴)بر تختهايى جواهرنشان (15)كه روبروى هم بر آنها تكيه داده اند (16)بر گردشان پسرانى جاودان [به خدمت] مى گردند (۱۷) با جامها و آبريزها و پياله[ها]يى از باده ناب روان (۱۸) [كه] نه از آن دردسر گيرند و نه بى خرد گردند (۱۹) و ميوه از هر چه اختيار كنند (۲۰) و از گوشت پرنده هر چه بخواهند (۲۱) و حوران چشمدرشت (۲۲) مثل لؤلؤ نهان ميان صدف (۲۳) [اينها] پاداشى است براى آنچه میکردند (۲۴)
در آنجا نه بيهوده اى مى شنوند و نه [سخنى] گناه آلود (۲۵) سخنى جز سلام و درود نيست (۲۶) و ياران راست ياران راست كدامند (۲۷) در [زير] درختان كنار بى خار (۲۸) و درختهاى موز كه ميوه اش خوشه خوشه روى هم چيده است (۲۹) و سايه اى پايدار (۳۰) و آبى ريزان (۳۱)
و ميوه اى فراوان (۳۲) نه بريده و نه ممنوع (۳۳) و همخوابگانى بالا بلند (۳۴) ما آنان را پديد آورده ايم پديد آوردنى (۳۵) و ايشان را دوشيزه گردانيده ايم (۳۶) شوى دوست همسال (۳۷) براى ياران راست (۳۸) كه گروهى از پيشينيانند (۳۹)و گروهى از متاخران (۴۰)
﴿ سوره مبارکه واقعه ، آیه 10 تا 40﴾
مقام و شأن زن: قران کریم زن را تا ربوبیت خلق بشر و پیچیده ترین آیات و نشانه های خاص الهی به تصویر و ترسیم کشیده است.
متاسفانه در جوامع امروزی با عدم شناخت به حقوق زن و سپس ازدواج های دروغین بدون عشق و محبت و سپس نگرش مادی و مالی و هوس های زودگذر که باعث تولید بزرگترین ناهنجار آسیب ناپذیر جامعه در طلاق و فرزندان بی سرپرست و آلودگی سیاهی در تاریخ بشری را رقم می زند. دختران جوان زیبای صورت و سیرت باکرۀ پاک و طاهر که در خانواده چون دسته گل در مهر و محبت پدری که چون کوه پشتیبان و مادری دلسوز تا پای جان ایستادن فرزند که حتی دیدن یک قطره اشک مولود برای آن سخت و ناگوار و هرگونه نا آرامی برای فرزندشان همان بهترین نازنین گل یاس و نسترن و حریر سبز زندگی خود باید درسن بلوغ اجتماعی و آینده نگری آتی برای تزویج او چاره اندیشی نمایند تا این نتیجه سالهای جوانی خودشان را تحویل جوان دیگری بدهند.
انسان مرد و مذکر و زوج باید بداند:
برای گرفتن همسر، پس از بررسی های ذکر شده در شاخصه های همسر گزینی در اصالت و سنتهای دیرینه دینداری و بلوغ فردی و اجتماعی با رعایت موازین شرعی و قانونی و حرمت بزرگسالان و بزرگ خردان، والدین در امر ازدواج و مشاوره خانواده تا دلسوزی به موقع رشد بیشتر فکری در انتخاب همسر و رابطه ی بین دو خانواده، دو ملت یا دو شاخه از جامعه یا گاها رسیدن دو خان یا حکومت به یکدیگر باید به موارد ذیل رعایت لازمه را ملحوظ نمائیم.
یک جوان بداند: برای گرفتن همسر پس از تعیین تکلیف بلوغ اجتماعی در گذرگاه تحصیلات عالیه یا وظیفه سربازی و تامین معاش و تضمین خرج و برج زندگی به انتخاب همسری هم شأن خود برای ایجاد خواطر و خاطره های بهترین روزهای زندگی اقدام می کند.
نقش هر فردی در این امر ازدواج از والدین و خواهر و برادر و نزدیکان سببی و نسبی به خودی خود تصویر تزویج را زیباتر و استوارتر و محکم تر می نماید.
بماند اینکه همیاری های مادی و معنوی اقوام و دوستان در اقوام زندگی شکل گیری قدرتمند ازدواج بسیار معقول و مقبول بوده است.
البته رعایت عشق و عاشقی به همراه مقولات صدر الذکر و محبت های خاصه ی دوستیهایی از جرقه نگاه گرفته تا تنور شعله های آتش محبت در عقلانیت تزویج با فاکتورهای ذهنی تدبیر انسانی برای تداوم زندگی لازمه ی ملزومات و تمام کننده تب ازدواج می باشد.
برای خواستن به خواستگاری رفتن:
بدانیم:
رسومات جهیزیه که از طرف خانواده زوجه تامین میشود به هیچ وجه در سنت اسلام نبوده و مقبولیت مدارد.چرا که یک مرد برای گرفتن شریک اصلی زندگی بلند مدت در مشارکت مدنی باید و الزاما برای آوردن همسر به منزل آرمان آینده اش با آرزوهای جوانی، اولاً لباس تن همسر با شان و منزلت خانوادگی خود و زوجه تامین و به آن هدیه فرماید تا با لباس هدیه شوهر به خانواده محبت بخت عزیمت گزیند.
که البته لباس تقوی بهترین پوشش انسانی است
اگر میزان مبلغ مهریه تبرکا و عند الاستطاعه نباشد و با هوا و هوس، چشم به هم چشمی را با علم به عدم توان پرداخت زوج صورت پذیرد شایسته است بدانیم که بعضاً احکام شرع و مراجع عظام تقلید وفقهای اسلامیه این نوع عقد را در تدلیس یا غش و باطل بودن عقد نکاح می دانند و ممکن است علی الظاهر عقد قانونی و علی الشرع مرتکب فعل حرام و باطل بودن عقد باشد. چرا که بدون قصد انشاء در عقد زوجیت و برای نوعی کاسبی در ابعاد مادی صورت گرفته است.و بعضاً توان زوج مطرح است نه توان پدر زوج و اموال مرد در عقد محفوظ است و نه اموال و سرمایۀ پدری زوج!
مبلغ مهریه بر اساس توان یا شئونات عرفی ، عقلی در عند الاستطاعه شرط اینکه استطاعت وجود داشته یا والد و قیم زوج متعهد به پرداخت باشند که این دیدگاه در ابعاد مادی قرار گرفته ومنزلت معنوی و توکل به خداوند در رزق و روزی آینده زوجین نادیده گرفته میشود وبرکات شئون زندگی از بین میرود.
البته عقد با مهریه دروغ و کذب را باطل میداند به نحوی که وعده های زوج در عدم ناتوانی نوعی خلاف شرع محسوب میگردد، بعضاً میزان مهریه را غیر شرعی و عقد را بشرط مهر السنّۃ صحیح میداند وتوان زوج در همین شروط شرعی لازمۀ ملاحضات است.
لذا دقت در حقوق همسر در پرداخت مهریه با شرایط شرعی صحیح است والا مطالبۀ مهریه ونفقه خارج از توان زوج شرعی نیست و همین امر موجب گمراهی در قضاوت و کینه توزی ها و نفرتها و تجاری نگاری به نکاح است.
خارج از اینکه رسومات شیربها و غیر ذالک به عهدۀ زوج میباشد زوجه کریمه باید با رعایت حفظ شئونات پدری و حداقل در حد زندگی مجاورت والدین به زندگی جدید در کنار زوج و همسرش عزیمت گزیند.
اگر زوج نمیتواند تامین معاش و حفظ شاًن زوجه را داشته باشد باید به زوجه ترسیم و حد الامکان تا رسیدن به تامین زندگی در شاًن زوجه اقدامی نشود.
و چه بهتر است که با مدد کاری و مددیاری بزرگان به زوجین جوان و توکل به خداوند متعال وجهاد امرمعاش توسط زوج برای آینده زندگی به سعی و تلاش مشغول و روزی را از خداوند متعال در کنار یکدیگر طلب نمایند.
ثانیاً تامین جهاز و اسباب زندگی در منزل از طرف زوج و رجل زندگی می باشد و الزاماً رعایت شئونات خانواده زوجین در مرتبه ای و مکانی با کفویت زن باید صورت پذیرد و هزینه های آن بعهده زوج و مرد زندگی میباشد.
در بحث مهریه آنچه که مد نظر مهر السنّۃ میباشد و مبلغ مقدوری به عنوان پول یا مال توجیهی اولیه به همسر برای شروع زندگی است و متاسفانه در جامعه امروزی به عنوان گروکشی و بعضاً خودنمایی و زورآزمایی طرفین متاسفانه بعضا به عنوان قیمت زوجه معین میگردد که یک اشتباه بزرگ و توهین فاحش به نادیده گرفتن شاًن و منزلت و مقام بانوی زندگی و مادر فرزندان به همسر و زوجین تلقی میگردد.
بایسته است برای ارتفاع سطح کیفی زندگی در تلاش بیشتری و تدابیر آینده نگری تا زوجه و بانوی خانه در علاقۀ بیشتر در بهتر زیستن در کنار همسر ترغیب و تحسین گردد.
هر گونه ترقی و پیشرفت ، الزاماً با حفظ رعایت سنتها و حقوق طرفین با اصالتهای دینی و رعایت شئونات معنوی می تواند بنیاد خانواده را تضمین نماید.
ضمن اینکه بانوی کریمۀ زندگی باید بداند که حرمت غیرت و شرف مردانگی زوج برای ادامه و قوام زندگی او بسیار مهم و در تلاش برای تـامین معاش و هزینههای زندگی نقش بزرگی را ایفا میکند.
در حالی که مرد بی غیرت برای سرمایۀ آتی زندگی در ابعاد مادی بدون تدبیر و بعضاً در حال متلاشی کردن آیندۀ زندگی می باشد یک مرد بی غیرت و بی بندوبار بسوی شهوترانی رفته و حتی در تامین معاش و ادمه حیات زندگی مایوس و درمانده میگردد و بعضا روزی این زندگی را خرج خانۀ دیگر میکند.
این همان نقش کلیدی زوجه است که با توام غیرت و اهمّیت به مالکیت معنوی زوج به همسر خود ، میتواند آینده ای بهتر را ترسیم و ترغیب و تشویق نماید.
مصونیت زندگی مشترک در حفظ حجاب کلام و دیده و اندام زوجه و حتی همین مصونیت برای زوج میباشد چرا که لباس شوهر و لباس برای محارم و غیر محارم تعریف خود را دارد. و عدول از آن در عدول از خط قرمز زندگی مشترک است.
بزرگترین گناه مرد و زوج به عدم رعایت غیرت دینی و ناموسی است زشت ترین مردان در بی غیرتی رفتار آنها بسوی سقوط بنیاد خانواده و عدم تحمل زندگی زوجین و تبدیل وشیرازۀ زندگی را متلاشی می کند.
روایت:
زوج جوان باید بداند
زوجه و همان سلطان بانو موظف به کار و زحمت در منزل نیست و این رسوم حالیه ناشی از رفاقت و شراکت در زندگی و تقسیم اموردر عرف جوامع گردید. واگر تعریف زوجه را ندانیم، میتوان گفت که روش امروزی ناشی از نادانی و جاهلیتها میباشد.
البته عدهای در ظاهر روشن فکر به بهانۀ تساوی بین مرد و زن در اشتغال و زحمت تامین معاش، زن هارابه دایره سختی های جامعه وارد نموده در حالی که حضور زن در جامعه در ابعاد فرامعنوی و پشتیبانی تدابیر مسیر جامعه بسوی تعالی میباشد و هیچ گونه تلاش جسمی و وظیفۀ تامین هزینۀ زندگی بعهدۀ آنها نیست.
بدانیم که زوجه موظف به کار در منزل هم نیست، مگر اینکه توافقی در تقسیم امور صورت پذیرد و هیچ تحمیلی نباید به زوجه در منزل باشد. چرا که وظیفۀ زوج و مرد خانه در خدمات منزل شرعاً تعریف شده است و باید برای کار در منزل ازبه کارگیری غیر همسر استفاده کرد و هزینههای خدمه را زوج پرداخت نماید و اگر زوجه بابت نگهداری فرزند، و تشریفات در نظافت و آشپزی و پذیرایی و شادی منزل درخواست مزدی را داشته باشد، باید توسط زوج مرد زندگی پرداخت شود این مورد خارج از وظایف شرعی پرداخت نفقه و حق تمکین همسر میباشد.
فراموش نشود که فرشتهای برای شریک زنذگی مرد و برای تسکین و آرامش روح و جان زوجیت به منزل آورده ایم تا چون سلطانی در محبت و معرفت با او زندگی نماییم ولی متاسفانه عدهای با نگرش کارگر و لباسشو و آشپز به زوجه دارند و این خلاف شرع مقدس اسلام است.
زوجه میتواند پس از فرزندآوری که امری مهم و شگرف در صفت ربوبیت الهی میباشد، برای شیر دادن و نگهداری فرزند وظیفهای ندارد و زوج باید دایه یا دیگری برای شیر دادن و خوراک و نگهداری فرزنداجیر نماید، مگر اینکه بانوی عزیزخانه از روی مهر مادری و الفت و اجر ثواب کثیر در فرزند داری و لذت شیر دادن به فرزند و عزت نگهداری او اجرتی را از همسرش دریافت نماید و زوج باید تقبل پرداخت تامین خواسته های بانو در قبال نگهداری فرزند باشد.
و البته هدایای زحمت بارداری مادر هنگام تولد از رسومات ثبت شده در تاکید وسفارشات ائمه معصومه (ع) در شرع مقدس اسلام مورد سفارش میباشد از طرفی زوجه برابر شان خانوادگی میتواند در شروط ضمن عقد برای ادمۀ تحصیل اقدام و زوج موظف به تامین هزینهها در شرط استطاعت است.
حائز اهمیت است در آموزش احکام و فرامین الهی به زوجه از تکالیف شرعی زوج می باشد و رعایت موارد شرعی طرفین در حقوق زناشویی در تعاریف خود لازم و ملزوم زندگی طرفین است.
لذا زوجهای جوان بدانند که حرمت ازدواج و حفظ شأن زوجه در تامین زندگی بعد از رفتارهای محبت آمیز و گفتارهای دوستی بین طرفین، تضمین آتیه مشارکت زندگی، نوعی تثبیت زندگی فی مابین است
روایت:
در هر گونه اختلاف در سلایق و رفتارها و عدم تفاهم باید به نقش آفرینی بزرگان اقوام دانشمند و فرزانه مراجعه تا با اصلاح ذات البین بنیان خانواده با بدبینی ها و بداخلاقی ها بسوی سقوط و انحطاط و کینه نرفته و بلکه بسوی قوام و صعود و تعالی جامعه حرکت نماید و بی طرفی ریش سفیدی در اصلاح ذات البین فصل الخطاب است.
(روایت در اصلاح بین الزوجین)
از جمله فاکتورهای حفظ و ادامه زندگی زیبای زوجین در فهم و درک متقابل است.
زوجین برای تشکیل زندگی جدید نباید به بالاتر از خود نگاه کنند و بلکه با نگاه به طبقه پایینتر و ضعیفتر و توکل به رازق روزی رسان بشریت که چون نور آفتاب برای همگان رحمان رحیم است، قدردان سلامت جسمی و فکری خود از طرفی بهتر شدن آینده، به سعی و تلاش و تدبیر در سختیها و اتفاقات و حوادث روزگار برای یکدیگر شریک واقعی و انیس و همراه و غمخوار یکدیگر باشند
وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا وَالصُّلْحُ خَيْرٌ وَأُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ وَإِنْ تُحْسِنُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴿سوره مبارکه نسا ، آیه128 ﴾
و اگر زنى از شوهر خويش بيم ناسازگارى يا رويگردانى داشته باشد بر آن دو گناهى نيست كه از راه صلح با يكديگر به آشتى گرايند كه سازش بهتر است و[لى] بخل [و بى گذشت بودن] در نفوس حضور [و غلبه] دارد و اگر نيكى كنيد و پرهيزگارى پيشه نماييد قطعا خدا به آنچه انجام مى دهيد آگاه است
در مسیر زندگی و مواجهه با مشکلات مالی و اقتصادی ناشی از اقتصاد بیمار جاری و از سوی دیگر ناهنجاریها وآسیبهای رفتاری در اصرار ورزیدن به رنگ اشتباه جامعه که علی الظاهر در الوان مختلف و مشکلات عدیدۀ آنها دور از چشمان ما در پنهان زندگی آنهاست و البته باید با سعه صدر و حوصله و صبر جمیل همراه با ایمان گذشت و ایثار و استقامت برای ساختن آیندۀ پیشگیری از اختلافات با چنگ زدن به ریسمان الهی و الگو برداری از حیات و زندگی ائمه امامان معصوم صلوات الله وسلامه علیهم اجمعین به عشق ورزی برای رفع مشکلات و رسیدن به قله های ترقی و تعالی کوشا باشیم.
از آنجایی که اسلام با حمایت بیش از حد از حرمت زوجه و جنس اناث تمام هزینه های زندگی بر عهدۀ زوج و جنس مذکر قرار داده است و حقوق مادی توسط ایشان باید تامین گردد( که در زندگی طبیعت حیوانات هم مشهود است).
در نگاه دیگری دستورات صریح اسلام به عفت و عصمت و مصونیت زوجه در رفتارهای دینی از نگاه های بیمار آلوده و رفتارهای زشت برای حفظ بنیان خانواده همسر، سفارشات لازم و حدود الهی معین و ملحوظ شده است.
(روایت و آیه)
زوجه به عنوان نگین گران قیمت زندگی نباید در دسترس دیگران در کلام و اندام و سخن باشد و جایی که مشاهده میشود از آلودگیها بیماری روانی جامعه در امان و مصون باشد.
بدین جهت حجاب و استتار پوشش زوجه در امنیت بیشتری قرار گرفته است تا چهره شامخه کریمۀ بانوی خانواده در ربوبیت مادر بودن از هرگونه آلودگی وگزندی دور بدارد.
هدف از فرزند داری و مقام مادر بالاتر از هر هدف دیگری و مهمترین ویژگی انیس تسکین منزل در رعایت حقوق طرفین بوده و هر گونه تعدی و بیحرمتی و بی اعتنایی به آن به طور مستقیم به تدوام زندگی ژرف در عشق و محبت صدمۀ جدی وارد مینماید.
در این نوع مباحث جامعه ی مدنی باید موارد پیشگیری صورت پذیرد تا ضمن حفظ ارزش دامان پاک بانوی خانواده در حرّافیها و انگشت نمایی جامعه در عفت و مصونیت زوجه اصرار ورزیده و الّا پس از هر گونه خدعه و خدشهای پیشگیری معنا ندارد و جمع آوری دهان و دروازههای سمعی و بصری جامعه پس از زیر سوال رفتن آبرو و حیثیت میتواند رو بسوی انحطاط و از بین رفتن یک نسلی پیش خواهد رفت. بدین جهت حفظ عصمت، حیا، ورع و تقوی و آبروی خانواده در این جامعۀ وانفسا در شبکه های اجتماعی لازمۀ زندگی مشترک میباشد.
از طرفی تکلیف بانو در حفظ شوهر در تمام شرایط اجتماعی و خصوصاً در تمکین برای نگهداری زوج وجامعه بسیار حائز اهمیت است.
از آنجایی که زن مقام توحیدی به صفات الهی نزدیکتر میباشد و عدم رعایت حرمت آن به انکار توحید معاد بستگی دارد (فرزند آوری نوعی ابداع معاد است[1]) وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْسانا
و احترام به والدین از صله متصل به رزق و روزی و طول عمر انسان مربوط و در سرای آخرت مرضیه رضای والدین با الویت ویژۀ الهی مواجه و کلید ورود به بهشت رضوان ابدی می باشد.
در تمام ادیان آسمانی ورود به رضوان اخروی در شروط رضایت والدین تضمین شده است
از جهت رعایت شأن و مقام زن و زوجه به حقوق توحیدی و ولایت مستقیم خداوند مربوط و این والدین گرامی تحت حمایت مستقیم خداوند متعال می باشد.
لذا هر گونه ظلم فرزندان به آنها و حتی تعدّی والدین به یکدیگر طرف مظلوم که همیشه بانوی کریمه میباشد مورد حمایت قاطع خداوند به انتقام سریع نزدیک و عاق والدین تمامی عبادات در واجبات و مستحبات را باطل نموده و مورد قبول حق نمیگردد و بلکه فرزند را در سراشیبی رذالتها و گرفتاری مشکلات مادی و معنوی سرگردان می نماید وعدم رضای آنها سخت ترین مشقتها بدون جواب در عقوبت الهی ماندگارند.
در آیات و روایات اسلامی با ازدواج دو تا چهارگانه مواجه هستیم در حالی که در اشتباه فاحش در استنباط این منشأ قرآنی باعث ناهنجاری های رفتاری و اجتماعی و عدم رعایت عدالت توسط مدعیان دین گردیده ایم.
اول آیه سوره احزاب
مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ
ترجمه:
دل و قلب انسان در عشق و محبت برای یک نفر می باشد و برای شئ یا نفر دوّمی جاندارد و بدین جهت اگر همسری را با ویژگی های مورد علاقه دوست دارید، دیگری را آزار ندهید و او را رها کنید و خداوند این چنین بیشتر می پسندد و حتما قلب در محبت یک نفر قرار خواهد گرفت.
در فلسفه قلب و دل انسان برگرفته از ذات اقدس احدیت دریکی بودن در نقل و نظر شاهد مدّ عای سخن است
و اگر در اجراى عدالت ميان دختران يتيم بيمناكيد هر چه از زنان [ديگر] كه شما را پسند افتاد دو دو سه سه چهار چهار به زنى گيريد پس اگر بيم داريد كه به عدالت رفتار نكنيد به يك [زن آزاد] يا به آنچه [از كنيزان] مالك شده ايد [اكتفا كنيد] اين [خوددارى] نزديكتر است تا به ستم گراييد [و بيهوده عيالوار گرديد] (۳) مهر زنان را به عنوان هديه اى از روى طيب خاطر به ايشان بدهيد و اگر به ميل خودشان چيزى از آن را به شما واگذاشتند آن را حلال و گوارا بخوريد (۴) ﴿سوره مبارکه نسا ، آیه3 تا 4 ﴾
آیات فوق که دستور نکاح را صادر می نماید و در میزان و رعایت عدل مشروط نموده و نوع عدالت در رعایت صحیح و صریح شرع مقدس اسلام در شرایط سخت رعایت تقوای عدل می باشد و در آخر آیه سوم می فرماید، چون نمیتوانید عدالت را رعایت کنید فَوَاحِدَةً یک نفر اکتفا کنید یا کنیزانی که مالک شده اید اکتفا کنید و این نوع ازدواج را به عدم ستم و دوری از انحراف در عدالت نزدیک تر داشته باشیم و جالب اینکه گرفتن یک همسر به عدالت نزدیک می داند ولی نمی گوید که در همان یک نفر هم می شود عدالت در حقوق زن رعایت شود و رعایت حقوق یک زن در تعریف الهی خود مشقت خاصهای را دارد.
اگر در شروع آیه سوم به تعداد دو یا چهار تعریفی دارد لزوم شناخت به این اعداد در ظرفیت های قوۀ عاقله مشروط به شرایط زمان و مکانی است که یقیقاً در عدم تعادل عدالت و گذر از نوعی رذالت می باشد و در شرایط بحران جهاد و مطالبات ایثار و شهادت و حفظ حرمت خانوادههای تعریف شده وخاص می باشد.
وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا ﴿۱۲۹﴾ وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا ﴿۱۳۰﴾ ﴿سوره مبارکه نسا ، آیه129 تا 130 ﴾
و شما هرگز نمى توانيد ميان زنان عدالت كنيد هر چند [بر عدالت] حريص باشيد پس به يك طرف يكسره تمايل نورزيد تا آن [زن ديگر] را سرگشته [=بلا تكليف] رها كنيد و اگر سازش نماييد و پرهيزگارى كنيد يقينا خدا آمرزنده مهربان است (۱۲۹) و اگر آن دو از يكديگر جدا شوند خداوند هر يك را از گشايش خود بى نياز گرداند و خدا همواره گشايشگر حكيم است (۱۳۰)
پس با دلایل عقلی و عملی و نظری ظرفیت مشهود در خلقت مدلول انسان موجود از طرف قرآن کریم دلالت بر میل عشق و قلب انسانها به یک نفر میباشد و ابراز محبت به شی دومی از جاندار و بی جان خلاف فطرت انسانی و یقیناً کذب مطلق و فریب متوحش است پس در این خصوص کسی نمیتواند به رعایت عدالت تن دهد واین میزان خداوند در ظرف انسان است.
همانا بدانیم که امر تزویج، امانت الهی بدست زوجین اناث و ذکور میباشد و در این زمان تکمیل دین انسانها مقولۀ تولید نسل پاک در جامعه از اهمیّت ویژۀ ربوبیت و معاد و توحید ذات اقدس الهی و تدبیر ربوبی سربلند و موفق بمانیم.
إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا ﴿۷۲﴾ لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ وَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا ﴿۷۳﴾
﴿مبارکه احزاب ، آیه72 تا 73 ﴾
ما امانت [الهى و بار تكليف] را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم پس از برداشتن آن سر باز زدند و از آن هراسناك شدند و[لى] انسان آن را برداشت راستى او ستمگرى نادان بود (۷۲) [آرى چنين است] تا خدا مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرك را عذاب كند و توبه مردان و زنان با ايمان را بپذيرد و خدا همواره آمرزنده مهربان است (۷۳)
سلطان بانوی خانه بایسته است الزماً در شان قهرمان زندگی خود ، همان همسر و رجل مرد زندگیش در تزویج اعتماد به نفس و حرمت ایشان و بلکه مشارکت حقیقی در زندگی مادی و معنوی به عنوان بهترین یار او باشد.
در کنار تمام مردان موفق تاریخ همیشه یک همسر و زوجۀ باتدبیر نیکو بوده است.
در بحث متعه در روایات فرمودند
صَیّاغ ملعون مَلعُونَ مَلعُونَ
کسی که بیش از نیاز به صیغه متعه بپردازد لعنت براو باد لعنت بر او باد
دلالت بر این دارد که اقدام به متعه حلال به صورت مکرر مورد لعنت و نفرین اهل بیت علیهم السلام می باشد
چرا که حفظ حرمت زن و روایت حیا و عفت و از بین رفتن صفای باطن زن در تجدید تزویج بسیار حائز اهمیت بوده و همانطور که کلمۀ طلاق عرش الهی را به لرزه در می آورد در جدا شدن همسر موقت بدون دلیل و عدم دائمی شدن آن نوعی از پس لرزه های شدیدتر در لرزیدن عرش الهی میباشد و نباید به مشابه دستمال یکبار مصرف از آن در غرایز جنسی سوء استفاده شود و بلکه نهی مطلق و نوعی خیانت به حقوق ارزشمند نام زن و روح کریمۀ بانو می باشد
در بررسی تاریخ قرآنی در ازدواج مجدد با شرایط خاص در فرزنددار شدن، بشرط رعایت عدالت و یا حفظ نگهداری خانوادۀ ذیگر در رعایت حفظ شأن همسر اول و با رضایت در بعضی موارد و عدم تمکین و نیاز شرعی زوج به زوجه دیگر در شرایط خاص زمان و مکان مربوطه تعریف شده است.
لیکن در حقیقت امر,عرف جامعه امروزی با مشقتهای فردی و اجتماعی و کمبود اوقات لازم کنار خانوادۀ ومشکلات اقتصادی و عدم رعایت عدالت تبیین شده در انتخاب ازدواج دوم با اشتباه فاحش و خلاف آیات قرآن در محبت قلوب و عدم رعایت عدالت مواجه هستیم.
بلکه چه بهتر اینکه برای تزویج جوانان سرمایه گذاری نمائیم از طرفی قابل توجه اینکه محدودیت تزویج در زمان خاص به پیامبر اکرم(ص) ابلاغ شد.
لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ وَلَا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ رَقِيبًا ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 52﴾
از اين پس ديگر [گرفتن] زنان و نيز اينكه به جاى آنان زنان ديگرى بر تو حلال نيست هر چند زيبايى آنها براى تو مورد پسند افتد به استثناى كنيزان و خدا همواره بر هر چيزى مراقب است
چرا که خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید
يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ يَقُولُونَ يَا لَيْتَنَا أَطَعْنَا اللَّهَ وَأَطَعْنَا الرَّسُولَا ﴿۶۶﴾ وَقَالُوا رَبَّنَا إِنَّا أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَاءَنَا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا ﴿۶۷﴾ رَبَّنَا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذَابِ وَالْعَنْهُمْ لَعْنًا كَبِيرًا ﴿۶۸﴾
﴿ سوره مبارکه احزاب، آیه 66 تا68﴾
روزى كه چهره هايشان را در آتش زيرورو مى كنند مى گويند اى كاش ما خدا را فرمان مى برديم و پيامبر را اطاعت میکرديم (۶۶) مى گويندپروردگارا ما رؤسا و بزرگتران خويش را اطاعت كرديم و ما را از راه به در كردند (۶۷) پروردگارا آنان را دو چندان عذاب ده و لعنتشان كن لعنتى بزرگ (۶۸)
رعایت آداب زندگی: برای هر گروهی درخانه با معیارهایی ازفرامین تبیین شده و حتی برای منزل حضرت رسول اکرم(ص) قرآن می فرماید
اى كسانى كه ايمان آورده ايد داخل اتاقهاى پيامبر مشويد مگر آنكه براى [خوردن] طعامى به شما اجازه داده شود [آن هم] بىآنكه در انتظار پخته شدن آن باشيد ولى هنگامى كه دعوت شديد داخل گرديد و وقتى غذا خورديد پراكنده شويد بىآنكه سرگرم سخنى گرديد اين [رفتار] شما پيامبر را مى رنجاند و[لى] از شما شرم مى دارد و حال آنكه خدا از حق[گويى] شرم نمى كند و چون از زنان [پيامبر] چيزى خواستيد از پشت پرده از آنان بخواهيد اين براى دلهاى شما و دلهاى آنان پاكيزه تر است و شما حق نداريد رسول خدا را برنجانيد و مطلقا [نبايد] زنانش را پس از [مرگ] او به نكاح خود درآوريد چرا كه اين [كار] نزد خدا همواره [گناهى] بزرگ است(53) ﴿ سوره مبارکه احزاب ، آیه 53﴾
و ناشایسته است در سرپیچی از فرمان الهی در دنیای باقی به حسرت های نا بخشودنی سرخم نمائیم.
سید جعفرخاتمی